Echtscheidingsconvenant opstellen

Aan het einde van een scheidingsmediation legt u alle afspraken vast in een echtscheidingsconvenant. Het is het document waarin staat hoe jullie alles hebben geregeld: de alimentatie, de woning, het pensioen en de verdeling van het vermogen. Op deze pagina leest u wat een echtscheidingsconvenant is, wat erin hoort en hoe het tot stand komt.

Wat is een echtscheidingsconvenant?

Een echtscheidingsconvenant is een schriftelijke overeenkomst tussen u en uw partner over de gevolgen van de scheiding. Bij een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding dient de advocaat het convenant samen met het verzoek in bij de rechtbank. De rechter neemt de afspraken dan meestal over in de echtscheidingsbeschikking. Daardoor kunnen ze ook worden afgedwongen.

Bij het beëindigen van een geregistreerd partnerschap heet het document een vaststellingsovereenkomst. Bij samenwoners spreken we van een beëindigingsovereenkomst.

Is een echtscheidingsconvenant verplicht?

Wettelijk niet. Als er minderjarige kinderen zijn, is een ouderschapsplan wel verplicht. Toch is een convenant bij bijna elke scheiding met gezamenlijk verzoek de norm. Zonder convenant moet de rechter over de openstaande punten beslissen, en dat kost tijd, geld en regie.

Wat staat er in een echtscheidingsconvenant?

Een goed convenant bevat afspraken over alle financiële en praktische gevolgen van de scheiding:

• Partneralimentatie: de hoogte, de duur en of die later kan worden aangepast (zie alimentatie);
• De eigen woning: wie er blijft wonen, of het huis wordt verkocht, en hoe de overwaarde of restschuld wordt verdeeld (zie eigen woning bij scheiding);
• Verdeling van het vermogen: bezittingen, spaargeld, schulden en de inboedel (zie vermogensverdeling);
• Pensioen: of het pensioen wordt verdeeld volgens de wet, op een andere manier, of helemaal niet (zie pensioen bij scheiding);
• Fiscale afspraken: bijvoorbeeld over de aangifte inkomstenbelasting in het jaar van scheiding en de hypotheekrenteaftrek;
• Overige zaken: zoals een eigen onderneming, auto's, verzekeringen en huisdieren.

Wie stelt het echtscheidingsconvenant op?

Bij mediation stel ik als mediator het convenant op, op basis van de afspraken die jullie samen hebben gemaakt. Omdat ik van oorsprong fiscaal jurist ben, let ik extra op de fiscale en financiële gevolgen. Na ondertekening dient een advocaat het convenant en het verzoek in bij de rechtbank.

Kan ik een echtscheidingsconvenant zelf opstellen?

Dat kan, maar een fout of een vergeten onderwerp kan later veel geld kosten. Denk aan een pensioenafspraak die niet goed is vastgelegd, of fiscale gevolgen van een woningoverdracht. Ook moet een advocaat het verzoek indienen, en die toetst het convenant voordat hij of zij het indient.

Kan een echtscheidingsconvenant worden aangepast?

Afspraken over partneralimentatie kunnen worden gewijzigd als de omstandigheden ingrijpend veranderen, tenzij u in het convenant een niet-wijzigingsbeding heeft opgenomen. Afspraken over de verdeling van het vermogen zijn in principe definitief. Die kunnen alleen in uitzonderlijke gevallen worden aangevochten, bijvoorbeeld als u bewust verkeerd bent geïnformeerd. Daarom is het belangrijk dat het convenant vanaf het begin volledig en zorgvuldig is.

Wat als het convenant niet wordt nagekomen?

Omdat de rechter de afspraken overneemt in de beschikking, kunt u ze laten afdwingen. Voor alimentatie kan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) de inning overnemen.